Có dịp đến làng nghề Phú Vinh (xã Phú Nghĩa - huyện Chương Mỹ
- Hà Nội) những ngày này, không khó để bắt gặp hình ảnh những người thợ đủ mọi
lứa tuổi đang say sưa tỉ mẩn đan những chiếc giỏ, khay bằng mây, tre. Dù nghề
mây tre đan giờ đây không còn “vang bóng” và thu nhập không cao nhưng sức sống
bền bỉ của làng nghề vẫn đang thực sự hiện hữu…
Chuyển hướng có chiều
sâu, đa dạng hóa mẫu mã sản phẩm nên mây tre đan Phú Vinh vẫn có sức sống và được
nhiều thị trường ưa chuộng.
Giai đoạn 2000-2007, làng nghề Phú Vinh lúc nào cũng nhộn nhịp
như một đại công xưởng. Khi đó, hàng mây tre giang đan ùn ùn xuất khẩu sang các
thị trường Đông Âu, Mỹ, Nhật... nên hầu hết các hộ gia đình trong làng đều làm
nghề. Thu nhập của mỗi lao động đạt tới 100.000 đồng/ngày. Tuy nhiên, từ năm
2008 đến nay, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, hàng mây tre đan xuất khẩu đã
giảm rõ rệt.
Mặc dù vậy, theo thống kê của UBND xã Phú Nghĩa, toàn xã hiện
vẫn có hơn 80% số hộ làm nghề mây tre giang đan. Ngoài ra, trên địa bàn xã còn
khoảng 10 công ty TNHH đang hoạt động thu mua, xuất khẩu hàng mây tre đan. Mặc
dù sản xuất gặp nhiều khó khăn nhưng nghề mây tre đan vẫn đều đặn mang lại thu
nhập thường xuyên và góp phần nâng cao đời sống cho người dân. Hiện giá công
lao động có tay nghề cao khoảng 100.000 đồng/ngày, thợ bình thường
60.000-70.000 đồng/ngày. Chính vì vậy, các hộ dân vẫn bền bỉ giữ nghề mây tre
đan có truyền thống hơn 100 năm tại địa phương.
 |
| Công nhân làng nghề |
Ở Phú Vinh hiện nay, bên cạnh những ngôi nhà mái ngói rêu
phong, những hàng tre tươi xanh, không ít nhà cao tầng khang trang đã mọc lên
mang lại diện mạo mới cho làng quê. Dù không còn ồn ào, tấp nập như thời “vàng
son”, nhưng hoạt động sản xuất của làng nghề mây tre đan Phú Vinh đang tập
trung chuyển hướng có chiều sâu với nhiều bước đột phá trong cải tiến mẫu mã,
chất lượng sản phẩm. Nghệ nhân Nguyễn Văn Trung, Chủ nhiệm CLB Nghệ nhân, thợ
giỏi làng nghề mây tre đan Phú Vinh chia sẻ, trước đây, sản phẩm mây tre đan mỹ
nghệ chủ yếu dùng làm đồ trang trí, lưu niệm. Thế nhưng đến nay, người thợ làng
Phú Vinh đã mày mò, sáng tạo, nâng cao tính ứng dụng cho sản phẩm. Trong đó,
hàng loạt sản phẩm như đèn ngủ, đèn chùm, lọ hoa, bàn ghế, khay đựng hoa quả,
khung tranh, khung ảnh... đã được thị trường trong và ngoài nước đón nhận tích
cực. “Tranh bằng mây tre đan hiện nay được thị trường rất ưa chuộng, sản phẩm
làm ra đều được đặt mua hết, chỉ lo không có sức để làm” - ông Trung phấn khởi
cho biết.
Mặc dù kỹ thuật làm nghề đã có nhiều thay đổi để bắt kịp với
xu thế của thị trường nhưng kỹ thuật xử lý nguyên liệu của làng nghề Phú Vinh
theo cách truyền thống vẫn được gìn giữ và đề cao nhằm tăng tính độc đáo cho sản
phẩm. Đó là sử dụng kỹ thuật luộc chín nan tre, mây, giang để làm giảm lượng đường
glucozo hay lên màu tự nhiên cho nan bằng cách ngâm dưới bùn đen tạo màu đen,
chế các loại lá cây tạo màu xanh, hun khói rơm để tạo màu nâu óng ả... Chính vì
giữ được nét văn hóa hồn hậu của làng quê Việt nên sản phẩm mây tre giang đan
Phú Vinh được rất nhiều cơ quan, đơn vị, tổ chức đặt mua để làm quà tặng, nhất
là quà ngoại giao.
Trao đổi về triển vọng của làng nghề, đại diện cán bộ phụ
trách ngành nghề xã Phú Nghĩa vẫn rất lạc quan và không lo ngại nghề mây tre
đan sẽ bị mai một đi bởi mặt hàng thủ công mỹ nghệ này vẫn được nhiều thị trường
ưa chuộng và đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Để thúc đẩy sự phát triển
của làng nghề, vị đại diện này cho biết, hiện nay, UBND xã Phú Nghĩa đang tích
cực xây dựng thương hiệu cho sản phẩm và tìm cách thu hút khách du lịch đến với
làng nghề./.
